Z Wikipedii

Wezuwiusz ( łac. Vesuvius, oświetlenie dyskotekowe wł. Vesuvio) – jeden z najbardziej znanych wulkanów w lądowej części Europy , szkoły policealne położony na terenie Włoch , meble na Półwyspie Apenińskim , felgi nad Zatoką Neapolitańską .

Wezuwiusz jest jednym z pięciu najniebezpieczniejszych wulkanów świata. Początki jego aktywności sięgają okresu sprzed około 16 tys. lat temu. Wezuwiusz jest jak gdyby złączony z Monte Somma (Somma to pradawny, szkoły policealne wygasły już wulkan). Jak się przypuszcza, szczawnica właśnie po zawaleniu się krateru Sommy zaczęła się działalność sejsmiczna Wezuwiusza). Wezuwiusz zaliczany jest do stratowulkanów .

Najbardziej wzmożonym okresem aktywności wulkanu były lata 1631-1872. Według ostatnich pomiarów, szczawnica jego wysokość wynosi 1281 m n.p.m. , działki w szczawnicy głębokość krateru – 230 m, kosmetyka laserowa średnica – 550-650 m. Dzisiejszy stożek znajduje się na kalderze utworzonej podczas wybuchu z 79 r.

Wiek najstarszych skał Wezuwiusza określany jest na ok. 200 tys. lat. Najbardziej znany jest z wybuchu, jaworki który nastąpił 24 sierpnia 79 r., studium policealne w którym zniszczone zostały miasta: Pompeje , sypialnie Herkulanum i Stabie . Ostatni duży wybuch został odnotowany dn. 13 marca 1944 r.

Spis treści 1 Obserwatorium 2 Ważniejsze erupcje 3 Świat przyrody 3.1 Rośliny 3.2 Zwierzęta 3.3 Uprawy 4 Linki zewnętrzne

[ edytuj ] Obserwatorium

Pomiędzy Ercolano i Torre del Greco na Valle del Salvatore znajduje się obserwatorium wulkaniczne Osservatorio Vesuviano, aparaty cyfrowe położone na wysokości 609 m n.p.m. Jest to najstarsze na świecie obserwatorium zajmujące się obserwowaniem życia wulkanów; zostało ufundowane w 1841 roku przez króla Obojga Sycylii Ferdynanda II . Już w 1809 rząd Burbonów rozważał utworzenie obserwatorium, podsłuchy a prośbę o utworzenie takiego obiektu wystosował również sekretarz Akademii Nauki w Neapolu Teodoro Monticelli w 1829 . W końcu 1831 prośba została przyjęta przez króla Ferdynanda II, stoły który polecił fizykowi Macedonio Melloniemu (1798-1854) wybór miejsca i kierowanie pracami. Fizyk był stałym bywalcem w Paryżu i Londynie, opony gdzie współpracując z znakomitymi naukowcami, depilacja laserowa propagował naukę o polu magnetycznym i ocieplaniu się klimatu, materace zajmował się też podstawami fotografii.

10 lipca 1839 król nadaje Melloniemu tytuł dyrektora Obserwatorium Vesuviano. Początkowo Melloni chciał zbudować Obserwatorium na Riviera di Chiaia, szczawnica lecz jego propozycja została odrzucona. W końcu 1841 roku zaczęto budowę obserwatorium na zboczach Wezuwiusza łącznie z drogą, fotele z mazażem która miała połączyć obserwatorium z Resiną. Fizyk jeszcze w tym samym roku otrzymał środki na zakup aparatury pomiarowej.

W 1845 roku podczas VII Kongresu Naukowców Włoskich zainaugurowano pracę obserwatorium, monitoring chociaż nie zostało jeszcze całkowicie ukończone. Podczas kongresu Melloni zaprezentował swoją teorię, aparaty cyfrowe iż wulkany takie jak Wezuwiusz-Somma mają bardzo głęboki zbiornik magmowy (teoria bardzo bliska teorii plutonicznej). 16 marca 1848 obserwatorium zaczęło w pełni funkcjonować, suknie ślubne jednak Macedonio Melloni, szczawnica oskarżany o sympatię liberalne, pozycjonowanie traci poparcie króla i 6 listopada 1849 zostaje usunięty z funkcji dyrektora.

1852 roku pozwolenie na wykorzystywanie obserwatorium do swoich nauk otrzymuje Luigi Palimieri (1807-1896), kamery profesor nauk logicznych i metafizycznych uniwersytetu w Neapolu. Już 8 grudnia 1855 uczony zostaje nominowany dyrektorem obserwatorium. W 1860 Palimieri zostaje profesorem fizyki i meteorologii na uniwersytecie w Neapolu, Szkoły policealne katowice w ten sposób rodzi się bardzo bliska współpraca obserwatorium z uniwersytetem. Palimieri nakazuje wybudować wieżę do obserwacji meteorologicznych, mieszkania w szczawnicy do której zostaje przeniesiona część aparatury pomiarowej zakupiona przez Melloniego w Paryżu. Luigi Palimieri ufundował gazetę naukową Annali dell'Obsservatorio Vesuviano, faty którą redagował aż do śmierci, szczawnica gdzie opisał z bardzo dużą dokładnością wybuchy Wezuwiusza pomiędzy 1855 - 1872 , pozycjonowanie a w szczególności wybuchy z 1855 i 1872 roku. Jest również wynalazcą sejsmografu elektromagnetycznego. Jemu właśnie zawdzięczamy obserwacje Wezuwiusza a także i innych wulkanów na świecie.

1872 podczas wybuchu wulkanu grupa studentów zostaje zalana lawą i traci życie. Palimieri, meble który w tym czasie pojechał do Neapolu po instrumenty pomiarowe, w3 powróciwszy zajął się dokładnymi pomiarami podczas wybuchu wulkanu i nawet wtedy, meble kiedy obserwatorium zostało w bardzo niebezpieczny sposób otoczone lawą, f-18 pozostał na swoim stanowisku. Za ten bohaterski czyn zostaje nominowanym senatorem Królestwa Włoskiego w 1876 roku.

W 1903 roku dyrektorem obserwatorium na krótko został Eugenio Semmola, nieruchomości szczawnica potem geolog Raffaele Vittorio Matteucci. W 1911 - 1914 dyrektorem zostaje Giuseppe Mercalli (1850-1914), europa twórca klasyfikacji erupcji wulkanicznych ( Skala Mercallego ).

Kolejnymi dyrektorami byli fizycy i geofizycy, Szczawnica nieruchomości Alessandro Malladra i Giusepppe Imbó, Zakopane apartamenty który rozbudował obserwatorium zakupując nowoczesny sprzęt do pomiarów geofizycznych oraz przepowiedział wybuch Wezuwiusza w 1944 .

Dzisiaj obserwatorium przez całą dobę rejestruje wszystkie ruchy sejsmiczne we wnętrzu wulkanu jak i trzęsienia ziemi, opony zimowe współpracując przy tym nad wieloma projektami z wulkanologami z całego świata, w1 a w jego muzeum można oglądać wystawy ukazujące osiągnięcia wulkanologów w ciągu ostatnich 2000 lat.

[ edytuj ] Ważniejsze erupcje

Ważniejsze erupcje
Data	Typ erupcji
24 sierpnia 79	eksplozywna (wybuch)
472	efuzywno-eksplozywna
512	nieznany
26 lutego 685	efuzywna (wylew)
787	efuzywno-eksplozywna
968	nieznany
27 stycznia 1037	nieznany
29 maja 1139	eksplozywna
1500	eksplozywna
16 grudnia 1631	efuzywno-eksplozywna
3 lipca 1660	eksplozywna
13 kwietnia 1694	efuzywna
25 maja 1698	efuzywno-eksplozywna
28 lipca 1707	efuzywno-eksplozywna
20 maja 1737	efuzywno-eksplozywna
23 grudnia 1760	efuzywno-eksplozywna
19 października 1767	efuzywno-eksplozywna
8 sierpnia 1779	eksplozywna
15 czerwca 1794	efuzywno-eksplozywna
22 października 1822	efuzywno-eksplozywna
23 sierpnia 1834	efuzywno-eksplozywna
6 lutego 1850	efuzywno-eksplozywna
1 maja 1855	efuzywna
8 grudnia 1861	efuzywno-eksplozywna
15 listopada 1868	efuzywna

[ edytuj ] Świat przyrody

Stoki masywu Wezuwiusza są od 5 czerwca 1995 objęte kompleksową ochroną jako park narodowy . Ma on na celu nie tylko ochronę żyjących tam gatunków roślin i zwierząt oraz unikatowych w skali europejskiej form geologicznych ale również stanowisk archeologicznych i tradycyjnych sposobów wykorzystania gospodarczego stoków wulkanu.

[ edytuj ] Rośliny

Ogólna liczba gatunków roślin na terenie parku narodowego wynosi około 906 gatunków. Dolne partie stoków Wezuwiusza porastają sztucznie nasadzone mieszane lasy złożone z pinii i zimozielonych dębów ostrolistnych , Telefony zaś Monte Soma porasta mieszany las złożony z różnych gatunków dębów , reksa olch , ewery klonów i kasztanów jadalnych oraz rzadkich tu brzóz .
Leżące pola lawy są kolonizowane przez różnorodne, rabaeberek rzadkie gatunki takie jak:

• chruścik obnażony (Stereocaulon vesuvianum)
• kocanki Helichrysum litoreum
• janowiec barwierski (Genista tinctoria)
• Genista aetnensis
• storczykowate (23 gatunki)

[ edytuj ] Zwierzęta

Fauna parku jest równie bogata.
Gromadę ssaków reprezentują takie zwierzęta jak:

• mysz domowa (Mus musculus)
• lis pospolity (Vulpes vulpes)
• królik (Oryctolagus cuniculus)
• kuna domowa (Martes foina)
• zając szarak (Lepus europaeus)

W parku można spotkać ponad 100 gatunków ptaków , aktualności w tym gniazdują w nim między innymi:

• myszołów (Buteo buteo)
• pustułka (Falco tinnunculus)
• dudek (Upupa epopos)
• turkawka wschodnia (Streptopelia orientalis)
• gołąb grzywacz (Columba palumbus)
• dzięcioł duży (Dendrocopos major)
• nagórnik (Monticola saxatilis)
• kruk (Corvus corax)
• sikora sosnówka (Parus ater)
• krogulec (Accipiter nisus)
• czyżyk (Carduelis spinus)

Zimują między innymi:

• słonka (Scolopax rusticola)
• kopciuszek (Phoenicurus ochruros)
• krętogłów (Jynx torquilla)
• drozd śpiewak (Turdus philomelos)

Na przelotach pojawiają się:

• pokrzewka ogrodowa (Curruca mosquitera)
• pokrzewka wąsata (Sylvia cantillans)
• muchołówka żałobna (Ficedula hypoleuca)
• pleszka (Phoenicurus phoenicurus)
• białorzytka rdzawa (Oenanthe hispanica)
• świstunka leśna (Phylloscopus sibilatrix)
• wilga (Oriolus oriolus)
• lelek kozodój (Caprimalgus europaeus)
• trzmielojad (Pernis apivorus)

Wśród gadów można wymienić:

• jaszczurka zielona (Lacerta viridis)
• gekon turecki (Hemidactylus turcicus)

[ edytuj ] Uprawy

Stoki wulkanu już od czasów starożytnych wykorzystywane były gospodarczo. Żyzne skały wulkaniczne sprawiły, pufka że można tu znaleźć bardzo zróżnicowane uprawy. W sadach owocowych rosną morele , pomidory i wiśnie . Na stokach, głównie Monte Soma znaleźć można winnice. Z warzyw uprawia się głównie koper , fasolę oraz brokuły

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

• Wezuwiusz online
• Wezuwiusz - GeoTurystyka
• Osservatorio Vesuviano - strona w jęz. ang.

okna kraków porównanie kursów internet satelitarny strony www bus Kraków Serwis informacyjny , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,